Gdy mały pies szczeka na każdy szmer z klatki schodowej, a przy otwartym oknie zaczyna drżeć, łatwo pomyśleć, że cziłała jest delikatną maskotką. Chihuahua zwykle dobrze odnajduje się w mieszkaniu, choć bezpieczeństwo, uzębienie i temperament wymagają więcej uwagi, niż sugeruje jego rozmiar. Najwięcej nieporozumień zaczyna się od nazwy, a kończy na wyborze psa o cechach, których nikt wcześniej nie sprawdził.
Mały pies wymaga decyzji większych, niż podpowiada wygląd
- Temperament: Chihuahua jest czujny, odważny i potrafi głośno reagować na obce dźwięki.
- Dom: dobrze odnajduje się w mieszkaniu, jeśli ma spokojne zasady, socjalizację i bezpieczny kontakt z domownikami.
- Zdrowie: szczególnej uwagi wymagają zęby, rzepki oraz kontrola masy ciała.
- Wybór psa: dokumentacja zdrowotna rodziców jest bardziej użyteczna niż hasło „mini” lub „teacup”.
Poprawna nazwa odsłania też ważny szczegół o rasie
Jedna nazwa potrafi skierować rozmowę na niewłaściwy trop. „Cziłała” to potoczny, fonetyczny zapis wymowy, natomiast w dokumentach, rodowodzie i gabinecie weterynaryjnym używa się formy Chihuahua.
W obowiązującym standardzie FCI nr 218 rasa została opisana jako pies do towarzystwa pochodzący z Meksyku. Wzorzec przewiduje dwie odmiany sierści, krótką i długą, a przy ocenie rasy liczy się przede wszystkim masa ciała, nie wysokość w kłębie.
| Określenie | Status | Co z tego wynika |
|---|---|---|
| Chihuahua | Oficjalna nazwa rasy | Takiej formy używa się w dokumentach i opisach hodowlanych. |
| „Cziłała” | Zapis wymowy | Pomaga rozpoznać rasę w codziennej rozmowie, ale nie jest nazwą rodowodową. |
| „Mini” lub „teacup” | Określenie marketingowe | Nie oznacza osobnej odmiany uznanej we wzorcu FCI. |
| Włos krótki lub długi | Dwie odmiany rasy | Rodzaj sierści wpływa na pielęgnację, ale nie tworzy dwóch różnych ras. |
Wzorzec określa masę ciała na 1-3 kg, z przedziałem idealnym od 1,5 do 2,5 kg. Pies ważący mniej niż 1 kg lub więcej niż 3 kg nie mieści się w granicach wzorca wystawowego, ale nie oznacza to automatycznie, że przestaje być Chihuahua. To ważne rozróżnienie, bo skrajnie mały rozmiar może być przedstawiany jako zaleta, mimo że często oznacza większą delikatność organizmu.
Charakter nie mieści się w rozmiarze psa
Dzwonek do drzwi, obcy człowiek na klatce i nagły ruch za oknem mogą uruchomić alarm szybciej, niż domownicy zdążą odłożyć kubek. Opis temperamentu i potrzeb rasy przedstawiony przez American Kennel Club wskazuje na psa czujnego, inteligentnego, pewnego siebie i skłonnego do szczekania na nieznane bodźce.
Chihuahua dobrze reaguje na trening oparty na nagradzaniu, ale jego niewielkie ciało łatwo skłania ludzi do pobłażania. Pies może długo wyglądać jak bezradne maleństwo, a jednocześnie szybko nauczyć się, że szczekaniem, warczeniem albo wymuszaniem noszenia osiąga swój cel.
Prawdę mówiąc, uważam, że to rasa dla osób, które lubią małe psy z wyraźnym charakterem, a nie dla tych, którzy szukają zwierzęcia bez własnego zdania. Łagodność wobec psa nie powinna oznaczać rezygnacji z zasad.
- Jeśli w domu jest dziecko, które nie potrafi spokojnie podnosić psa i respektować jego granic, kontakt powinien odbywać się pod stałym nadzorem.
- Jeśli mieszkasz w bloku i możesz uczyć spokojnej reakcji na dźwięki, Chihuahua może dobrze funkcjonować nawet na niewielkim metrażu.
- Jeśli oczekujesz psa, który sam z siebie przestanie szczekać i zaakceptuje każdą sytuację, ten wybór prawdopodobnie rozczaruje.
Najlepiej zaczynać od krótkich ćwiczeń, spokojnego oswajania z ludźmi, dotykiem, transportem i odgłosami domu. Dzięki temu mały pies nie musi sam rozstrzygać, czy każdy szelest oznacza zagrożenie.
23 procent badanych psów miało zwichnięcie rzepki
Krótki podskok na trzech łapach może wyglądać jak zabawny sposób chodzenia, ale czasem jest sygnałem problemu ortopedycznego. W badaniu obejmującym 7024 Chihuahua zarejestrowanych w Szwecji w latach 1999-2014 zwichnięcie rzepki stwierdzono u 23% psów; w tej samej analizie u bichonów frisé odsetek wyniósł 12%. Autorzy ocenili także obecność podłoża genetycznego i wskazali, że selekcja hodowlana może ograniczać problem. Wyniki opublikowano w bazie PubMed.
Ta liczba nie oznacza, że każdy Chihuahua zachoruje. Pokazuje jednak, dlaczego przy wyborze szczeniaka nie wystarczy obejrzeć rodziców na zdjęciach. Rzepka, serce i oczy powinny być częścią rozmowy z hodowcą, a nie tematem poruszanym dopiero po pojawieniu się kulawizny.
Aktualna lista badań rekomendowanych przez klub rasy, zebrana przez American Kennel Club w wymaganiach zdrowotnych grupy toy, obejmuje ocenę rzepek, badanie kardiologiczne i badanie okulistyczne. Brak dokumentów nie jest dowodem choroby, ale powinien zatrzymać decyzję o wpłacie zaliczki do czasu uzyskania wyjaśnień.
Gdybym wybierała szczeniaka, postawiłabym na stabilny temperament i udokumentowane badania rodziców, nawet kosztem mniej efektownego umaszczenia. Najmniejszy pies z atrakcyjną etykietą nie musi być najbezpieczniejszym wyborem.
Zęby trzeba planować od pierwszego tygodnia, nie od bólu
W małej szczęce zęby mają mało miejsca, a problem może rozwijać się długo bez wyraźnego sygnału. W analizie danych weterynaryjnych VetCompass z Wielkiej Brytanii, dotyczącej 5660 Chihuahua pod opieką podstawowej opieki weterynaryjnej w 2016 roku, choroby zębów obejmowały 19% badanych psów. Choroba przyzębia dotyczyła 13,5%, zatrzymane zęby mleczne odnotowano u 5,7%, a otyłość u 5,9% zwierząt. Wyniki opisano w badaniu dostępnym w BMC Veterinary Research.
Dla opiekuna oznacza to prosty plan. Zęby trzeba oglądać od wieku szczenięcego, przyzwyczajać psa do dotykania pyska i stopniowo wprowadzać szczotkowanie. Gdy po wymianie uzębienia pozostaje podwójny rząd zębów, pojawia się krwawienie dziąseł albo mocny zapach z pyska, potrzebna jest ocena weterynaryjna, a nie samo kupienie kolejnego gryzaka.
| Sytuacja lub objaw | Prawdopodobna przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Pies podczas ruchu nagle unosi tylną łapę | Możliwy problem z rzepką albo innym elementem stawu | Umów badanie ortopedyczne i ogranicz skoki do czasu oceny. |
| Szczeniak ma dwa rzędy zębów | Możliwe zatrzymane zęby mleczne | Pokaż jamę ustną lekarzowi weterynarii, zwłaszcza jeśli problem utrzymuje się po wyrzynaniu zębów stałych. |
| Osad, zaczerwienione dziąsła lub nieprzyjemny zapach | Możliwa choroba przyzębia | Nie czekaj na utratę zęba. Potrzebna jest kontrola jamy ustnej i plan higieny. |
| Masa ciała rośnie mimo niewielkich porcji | Nadmiar kalorii z przysmaków lub zbyt mała aktywność | Odmierzaj karmę, ogranicz dodatkowe przekąski i omów żywienie z weterynarzem. |
W przypadku tej rasy higiena jamy ustnej nie powinna być dodatkiem do pielęgnacji. To stały element opieki, podobnie jak kontrola pazurów, bezpieczne podnoszenie psa i ochrona przed skokami z wysokich mebli.
Najlepszy wybór zaczyna się od pytania o odpowiedzialność
Chihuahua pasuje do osoby mieszkającej w mieście, ale jego niewielkie rozmiary nie zwalniają z wychowania ani kontroli zdrowia. Zanim pies trafi do domu, sprawdź sposób zachowania rodziców, dokumentację badań, warunki odchowu i to, czy sprzedający nie buduje całej oferty wokół hasła „mini”.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania przez lekarza weterynarii. Przy kulawiźnie, utrzymujących się problemach z uzębieniem, nagłej zmianie zachowania albo trudnościach z jedzeniem decyzję o dalszym postępowaniu najlepiej podjąć po konsultacji ze specjalistą.
